Το Δεκέμβριο του 2022, ένα όμορφο έργο που υλοποιήθηκε από το Μιτάτο της Αμοργού, σε συνεργασία με το «Νήσος Αμοργός» – Σύλλογο για το Περιβάλλον και τον Πολιτισμό, έφτασε στο τέλος του. «Η Ιστορία του Νερού» αφορούσε στην αποκατάσταση της δεξαμενής στη θέση «Χωριό», έξω από το χωριό Λαγκάδα, στην Αμοργό. Οι εργασίες έδωσαν την ευκαιρία στους διοργανωτές να θέσουν στο κοινό ζητήματα διαχείρισης του νερού μέσα από την παρουσίαση ομιλιών, καθώς και ομιλίες και επίσκεψη στο πεδίο εργασιών των μαθητών του Επαγγελματικού Λυκείου Αμοργού.

Πηγή έμπνευσης του έργου αποτέλεσαν τα κρίσιμα ζητήματα διαχείρισης του νερού σε νησιά όπως η Αμοργός στις Κυκλάδες. Οι παραδοσιακές μέθοδοι συλλογής και διανομής αυτού του πολύτιμου αγαθού έχουν εγκαταλειφθεί σε μεγάλο βαθμό, δίνοντας τη θέση τους σε μη βιώσιμες λύσεις, αναγκαίες για την τρέχουσα ανάπτυξη των νησιών.Παρόλο που είναι αναμφισβήτητο ότι τα παραδοσιακά συστήματα δεν επαρκούν για τις τεράστιες ανάγκες και την πίεση που τα νησιά υφίστανται στις μέρες μας, είναι επίσης γεγονός ότι σε ακραία περιβάλλοντα, κάθε σταγόνα και πηγή μετρά και δεν θα πρέπει να αγνοείται. Επιπλέον, η επιστροφή στις παραδοσιακές, βιώσιμες πρακτικές διαχείρισης που χρησιμοποιούνταν στο παρελθόν, μας φέρνει σε επαφή με έναν πλούτο γνώσης και εκτίμησης, και μία διαδικασία ευαισθητοποίησης τόσο των κατοίκων όσο και των επισκεπτών ως προς τη χρήση του νερού.

Στη θέση της δεξαμενής που επιλέχθηκε να αποκατασταθεί, βρίσκεται μία από τις παραδοσιακές «πηγές» της Λαγκάδας, όπου το νερό της βροχής που αποστραγγίζεται μέσα από τα βράχια συλλέγεται φυσικά και αποτελούσε την κύρια πηγή νερού για το χωριό μέχρι τη δεκαετία του 1970. Εκτός από την αποκατάσταση της δεξαμενής και την επαναφορά της σε χρήση, «Η Ιστορία του Νερού» περιέλαβε επίσης την κατασκευή αναλημματικών πέτρινων τοίχων στον περίγυρό της, προκειμένου να συγκρατηθεί το έδαφος και να αποφευχθεί περαιτέρω διάβρωση, καθώς και τη δημιουργία ξερολιθικής πλακόστρωσης μπροστά από τη δεξαμενή. Στα πλαίσια του έργου πραγματοποιήθηκε επίσης εκστρατεία ενημέρωσης και εκπαίδευσης σχετικά με τη βιώσιμη διαχείριση και τα παραδοσιακά συστήματα νερού.

ΤΟ ΕΡΓΟ:

Οι παρακάτω εργασίες ολοκληρώθηκαν στα πλαίσια της «Ιστορίας του Νερού»:

  • Καθαρισμός της περιοχής – καθαρισμός της βλάστησης, απομάκρυνση πέτρας και χώματος που κάλυπτε το πεδίο, άδειασμα της δεξαμενής και αποθήκευση του νερού σε γειτονικά πηγάδια.
  • Αποκατάσταση του εσωτερικού της δεξαμενής – ενίσχυση της υφιστάμενης υγρομόνωσης και προσθήκη νέων στρώσεων άμμου θαλάσσης, τσιμέντου και ασβέστη.
  • Συντήρηση της πλάκας οροφής της δεξαμενής – ενίσχυση με τσιμέντο και χάλυβα.
  • Αποκατάσταση του εξωτερικού της δεξαμενής –ενίσχυση του υφιστάμενου κονιάματος και υγρομόνωση με μίγμα άμμου θαλάσσης, τσιμέντου και ασβέστη.
  • Απομάκρυνση παλιών, αχρηστευμένων σωληνώσεων.
  • Εγκατάσταση νέων σωληνώσεων – 1 σωλήνας εξόδου προς το φρεάτιο σε περίπτωση μελλοντικής αποκατάστασης ή καθαρισμού∙ 1 σωλήνας παροχής σε περίπτωση μελλοντικής σύνδεσης της δεξαμενής σε ένα ευρύτερο δίκτυο∙ 1 σωλήνας υπερχείλισης, ενσωματωμένος στο αποκατεστημένο εξωτερικό κονίαμα∙ 1 κύριος σωλήνας αποστράγγισης, απομακρύνοντας το νερό της υπερχείλισης, του σωλήνα καθαρισμού και τα όμβρια ύδατα με φυσική ροή προς το ρέμα κατάντη.
  • Εγκατάσταση βρυσών και βαλβίδων –2 βρύσες για απευθείας πρόσβαση στο νερό της δεξαμενής και 2 βαλβίδες για τους σωλήνες παροχής και εξόδου στο φρεάτιο. Μία γούρνα που υπήρχε στο πεδίο μεταφέρθηκε κάτω από μία από τις βρύσες.
  • Εγκατάσταση νέου καλύμματος από τσιμέντο στο φρεάτιο.
  • Νέο καπάκι ενσωματωμένο στην οροφή της δεξαμενής.
  • Κατασκευή πέτρινων τοίχωνΤοίχοι μήκους 21 μ και πάχους 0,50-0,55 μ.
  • Κατασκευή νέας ξερολιθικής πλακόστρωσης, επιφάνειας 13 μ2 περίπου, μπροστά από τη δεξαμενή.

Οι κατασκευαστικές εργασίες πραγματοποιήθηκαν από το συνεργείο του μάστορα Αντώνη Βλαβιανού ενώ οι υδραυλικές εργασίες πραγματοποιήθηκαν από το συνεργείο του υδραυλικού Λεωνίδα Θεολογίτη.

ΠΡΙΝ – ΜΕΤΑ

ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗΣ

Το Σάββατο 5 Νοεμβρίου 2022, πραγματοποιήθηκε μία εκδήλωση ανοιχτή στο κοινό, στην αίθουσα εκδηλώσεων του Δημοτικού Σχολείου Αιγιάλης. Παρουσιάστηκαν τρεις ομιλίες που είναι διαθέσιμες παρακάτω:

Την Τρίτη 29 Νοεμβρίου 2022, οι μαθητές της ειδικότητας Γεωπονίας του Επαγγελματικού Λυκείου (ΕΠΑΛ) Αμοργού επισκέφτηκαν το πεδίο και ενημερώθηκαν σχετικά με τη φιλοσοφία και τις πρακτικές πτυχές των παραδοσιακών συστημάτων διαχείρισης νερού και τη σημασία τους σήμερα. Στους μαθητές μίλησε ο μάστορας του έργου Αντώνης Βλαβιανός, ο επιβλέπων μηχανικός Φρειδερίκος Κρόσμαν-Νασιόπουλος, καθώς και η εκπρόσωπος του Μιτάτου της Αμοργού Σεμέλη Δρυμωνίτη.

Την Πέμπτη 15 Δεκεμβρίου 2022, η Σεμέλη Δρυμωνίτη και ο Φρειδερίκος Κρόσμαν-Νασιόπουλος επισκέφτηκαν το ΕΠΑΛ Αμοργού και παρουσίασαν τα ολοκληρωμένα έργα στους μαθητές και καθηγητές του σχολείου. Ο Φρειδερίκος Κρόσμαν-Νασιόπουλος, πολιτικός μηχανικός με εξειδίκευση στα υδραυλικά έργα, έχοντας ολοκληρώσει τη διπλωματική του εργασία πάνω στο δίκτυο ύδρευσης της Αμοργού, συνέδεσε την «Ιστορία του Νερού» με το γενικότερο ζήτημα της διαχείρισης υδατικών πόρων στο νησί, συγκρίνοντας τις παραδοσιακές πρακτικές με τις σύγχρονες μεθόδους. Η παρουσίαση μας έδωσε την ευκαιρία να συζητήσουμε σχετικά με την αποτελεσματικότητα όλων των τεχνικών, την αξία του νερού σε άνυδρες περιοχές όπως τα νησιά μας και την ανάγκη συνδυασμού της εκμετάλλευσης των πόρων με συντηρητική χρήση τους προκειμένου να εξοικονομούμε αυτό το τόσο πολύτιμο αγαθό.

Η αποκατάσταση της δεξαμενής και η εκστρατεία ενημέρωσης υλοποιήθηκαν με δωρεά από το Ίδρυμα Costas M. Lemos Foundation, στο πλαίσιο του προγράμματος Σημεία Στήριξης  που συγχρηματοδοτούν οχτώ κοινωφελείς οργανισμοί. Η αποκατάσταση του περιβάλλοντος χώρου, συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής αναλημματικών τοίχων και ξερολιθικής πλακόστρωσης, χρηματοδοτήθηκαν με το πρώτο βραβείο στο διαγωνισμό βίντεο “My Project in 120 Seconds” από το Celebrate Islands, το οποίο οι διοργανωτές κέρδισαν το Μάιο του 2022.

w

4ο Εργαστήριο Ξερολιθιάς «Η Αμοργιανή Μαστοριά»: Κάλεσμα συμμετοχής

Με μεγάλη χαρά ανακοινώνουμε τη διοργάνωση του 4ου Εργαστηρίου Ξερολιθιάς «Η Αμοργιανή Μαστοριά» στην Αμοργό, από τις 19 έως τις 31 Οκτωβρίου 2026.

Το 4ο Εργαστήριο Ξερολιθιάς «Η Αμοργιανή Μαστοριά» έχει σχεδιαστεί με βάση το πρόγραμμα και το περιεχόμενο του προτύπου αυτού σχήματος και βρισκόμαστε στην πολύ ευχάριστη θέση να σας καλέσουμε να συμμετάσχετε σε μία από τις δύο δράσεις: την επαγγελματική μαθητεία ξερολιθιάς & το βιωματικό εργαστήριο ξερολιθιάς,

Διαβάστε Περισσότερα

Krastu Mastru – Μαθαίνοντας την τέχνη της ξερολιθιάς στη Σαρδηνία

Από την 1 έως τις 10 Μαΐου 2026, είχαμε τη χαρά να συμμετέχουμε στη δράση Krastu Mastru, η οποία διοργανώθηκε από την ομάδα Foghiles στο χωριό Semèstene της επαρχίας Sassari της Σαρδηνίας (Ιταλία), εκπροσωπούμενοι από το μέλος του Μιτάτου της Αμοργού, Μαρία Νομικού. Στόχος της δράσης ήταν η ανταλλαγή γνώσεων γύρω από διαφορετικές τεχνικές της ξερολιθικής δόμησης και η μετάδοσή τους σε μαθητευόμενους τεχνίτες.

Διαβάστε Περισσότερα

Υποδοχή δεύτερης ομάδας φοιτητών από το Lycée Agricole de Matiti, Γαλλική Γουϊάνα

Στα πλαίσια του προγράμματος Erasmus+, υποδεχτήκαμε στην Αμοργό τους φοιτητές του πρώτου έτους του Τμήματος Διαχείρισης και Προστασίας της Φύσης του Lycée Agricole de Matiti μέρος του εκπαιδευτικού οργανισμού EPLEFPA BTS της Γαλλικής Γουϊάνας, από τις 20 έως τις 24 Απριλίου 2026

Διαβάστε Περισσότερα

Συμμετοχή στην πρώτη συνάντηση ευρωπαϊκού δικτύου του προγράμματος για τον πολιτισμό LOKAL

Το Μιτάτο της Αμοργού είχε τη χαρά και την τιμή να βρίσκεται μεταξύ των προσκεκλημένων φορέων στην πρώτη συνάντηση ευρωπαϊκού δικτύου του προγράμματος για τον πολιτισμό Lokal

Διαβάστε Περισσότερα

Υποδοχή φοιτητών από το Lycée Agricole de Matiti, Γαλλική Γουϊάνα

Κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στην Αμοργό, στα πλαίσια του προγράμματος Erasmus+, oι 17 φοιτητές και οι συνοδοί καθηγητές τους εργάστηκαν μαζί μας στην αποκατάσταση ξερολιθικών τοίχων στα περίχωρα της Λαγκάδας, γνωρίζοντας την τέχνη από τον μάστορά μας Αντώνη Βλαβιανό. Παράλληλα, στα πλαίσια της ειδικότητάς τους, μελέτησαν τη χλωρίδα και πανίδα της περιοχής και ειδικότερα των μικρο-οικοσυστημάτων που αναπτύσσονται στις ξερολιθικές κατασκευές.

Διαβάστε Περισσότερα

Εγχειρίδιο οργάνωσης και υλοποίησης ενός προγράμματος εκπαίδευσης στην τέχνη της ξερολιθιάς

Με πολλή χαρά και υπερηφάνεια παρουσιάζουμε το εγχειρίδιο οργάνωσης και υλοποίησης ενός προγράμματος εκπαίδευσης στην τέχνη της ξερολιθιάς. Το εγχειρίδιο έχει στόχο να λειτουργήσει ως οδηγός για φορείς και ομάδες της κοινωνίας των πολιτών που επιθυμούν να εμπλακούν ενεργά στις προσπάθειες διαφύλαξης και μετάδοσης της γνώσης γύρω από την τέχνη της ξερολιθιάς, καθοδηγώντας τους στον σχεδιασμό και την υλοποίηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων, προκειμένου να εξασφαλίζονται ελάχιστα εκπαιδευτικά και ποιοτικά κριτήρια.

Διαβάστε Περισσότερα

Η τέχνη τής ξερολιθιάς στην Ηράκλεια: η αλληλεπίδραση υλικού, τοπίου και μάστορα μέσα στο χρόνο.

Το παρόν άρθρο γεννήθηκε με αφορμή τους προβληματισμούς που προέκυψαν κατά τη διάρκεια του Πιλοτικού Εργαστηρίου Ξερολιθιάς στα πλαίσια του προγράμματος “Αλλαξημάρια: Σχεδιασμός και εφαρμογή ενός προτύπου εργαστηρίου ξερολιθιάς” που πραγματοποιήθηκε στην Ηρακλειά, μέσα από τη συναναστροφή μας με την τοπική κοινότητα.

Διαβάστε Περισσότερα

Εφαρμογή προτύπου εργαστηρίου ξερολιθιάς στην Ηρακλειά

Ολοκληρώθηκε η πιλοτική εφαρμογή του έργου “Αλλαξημάρια: Σχεδιασμός και εφαρμογή ενός προτύπου εργαστηρίου ξερολιθιάς” στην Ηρακλειά, τον Οκτώβριο 2025 σε συνεργασία με την ομάδα Μπουλούκι και τον Σύλλογο Τήνου «Αμπασάδα». Η πιλοτική εφαρμογή του έργου διαρθρώθηκε σε δύο άξονες _ το πρόγραμμα επαγγελματικής μαθητείας και το πρόγραμμα βιωματικού εργαστηρίου ανοιχτό στο ευρύτερο κοινό. Και τα δύο προγράμματα περιέλαβαν πρακτική κατάρτιση στο πεδίο, καθώς και θεωρητικά μαθήματα.

Διαβάστε Περισσότερα

Χτίζοντας στο Dry Stone Canada Festiposium 2025

Το Μιτάτο της Αμοργού προσκληθήκε από τον οργανισμό Dry Stone Canada και συμμετείχε στο Festiposium 2025 που διοργανώθηκε στο νησί Amherst της λίμνης Ontario στον Καναδά, από τις 26 έως τις 28 Σεπτεμβρίου 2025.
Η δράση αποτέλεσε μία ευκαιρία για συνάντηση των μελών του οργανισμού, φίλων της ξερολιθιάς γενικότερα, αλλά και των κατοίκων του νησιού Amherst, όπου παρατηρείται η μεγαλύτερη συγκέντρωση τοίχων ιρλανδικού τύπου στον Καναδά. Ξεκινώντας από το 2015, η ομάδα του Dry Stone Canada έχει πραγματοποιήσει και άλλες δράσεις στο νησί, με συμμετέχοντες και από άλλες χώρες, κυρίως την Ιρλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ. Μέσα από τις δράσεις αυτές, αποκαθίστανται τοίχοι περίφραξης, οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις έχουν χαρακτηριστεί ως μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς.

Διαβάστε Περισσότερα

Συμμετοχή σε εσπερίδα στα πλαίσια του 7ου Εργαστηρίου της Τέχνης της Πέτρας στα Λαγκάδια Αρκαδίας

Με πολλή χαρά αποδεχτήκαμε την πρόσκληση των Φίλων Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής «Άνθη της Πέτρας» να συμμετάσχουμε στη μία από τις δύο εσπερίδες που διοργανώθηκαν στα πλαίσια του 7ου Εργαστηρίου της Τέχνης της Πέτρας στα Λαγκάδια Αρκαδίας, από τις 27 Ιουλίου έως τις 3 Αυγούστου 2025.
Οι ομιλίες επικεντρώθηκαν σε εκφάνσεις της τέχνης της πέτρας στο παρελθόν, στη σχετική επιστημονική έρευνα, αλλά και στα συστήματα εκπαίδευσης της τέχνης στη Γαλλία, καθώς και τα βήματα που πραγματοποιούνται προς το σκοπό αυτό στην Ελλάδα.

Διαβάστε Περισσότερα
elEL