Με απόλυτη επιτυχία ολοκληρώθηκαν την Παρασκευή 15 Οκτωβρίου 2021 οι εκδηλώσεις του πρώτου Εργαστηρίου Ξερολιθιάς «Η Αμοργιανή Μαστοριά» που διοργάνωσε στη Λαγκάδα Αμοργού το Μιτάτο της Αμοργού, μία ομάδα με σκοπό τη διατήρηση του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος του νησιού και των Κυκλάδων γενικότερα.
Κατά τη διάρκεια του εργαστηρίου, τέσσερις ντόπιοι τεχνίτες, οι μάστορες Αντώνης Βλαβιανός, Μιχάλης Θεολογίτης, Αντώνης Συνοδινός και ο Δημοσθένης Θεολογίτης, καθοδήγησαν περισσότερους από 20 μαθητευόμενους και συμμετέχοντες του εργαστηρίου στην κατασκευή αναλημματικών τοίχων και καλντεριμιού από ξερολιθιά. Στο πεδίο εργασιών παρευρέθηκαν και προσέφεραν την πολύτιμη εμπειρία τους και άλλοι ντόπιοι τεχνίτες, γεωργοί και βοσκοί, εφαρμόζοντας την τέχνη της ξερολιθιάς όπως την έμαθαν από τους γονείς και παππούδες τους και όπως συνεχίζουν να την εφαρμόζουν στα χωράφια τους.
Το αποτέλεσμα αυτής της συλλογικής προσπάθειας είναι ένα πανέμορφο ξερολιθικό σύνολο, οργανικά ενταγμένο στο φυσικό του περιβάλλον, το οποίο διοργανωτές, τεχνίτες και συμμετέχοντες ευελπιστούν ότι θα λειτουργήσει ως παράδειγμα προς μίμηση για αντίστοιχες παρεμβάσεις στο αμοργιανό τοπίο.
Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε σειρά διαλέξεων κατά τις απογευματινές ώρες, όπου συζητήθηκαν ποικίλα θέματα σχετικά με την τέχνη της ξερολιθιάς αλλά και τον γενικότερο ρόλο των ξερολιθικών κατασκευών, όπως για παράδειγμα των αναβαθμίδων, στο περιβάλλον, την παράδοση και τον πολιτισμό. Μεταξύ των ομιλητών παρουσίασαν τις εργασίες τους ο κ. Ρήγας Ζαφειρίου από το Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη Φύση και τον Άνθρωπο (Med-INA), οι κκ. Γρηγόρης Κουτρόπουλος και Παναγιώτης Κωστούλας από το περιοδεύον εργαστήριο για τις παραδοσιακές τεχνικές δόμησης Μπουλούκι, η Δρ Θεοδώρα Πετανίδου από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, οι αρχιτέκτονες κ. Ελένη Παγκρατίου-Αλεξάκη, Δρ Ιουλία Παπαευτυχίου και Δρ Βιβιάννα Μεταλληνού, ο κ. Ανδρέας Μανιάτης, εκπροσωπώντας τα Άνθη της Πέτρας από τα Λαγκάδια Αρκαδίας, και ο κ. Ιωάννης Λαγός, πρόεδρος της Πανελλήνιας Συνομοσπονδίας Ενώσεων Φορέων ΚΑΛΟ.Το Εργαστήριο Ξερολιθιάς «Η Αμοργιανή Μαστοριά» έκλεισε με μία όμορφη αποχαιρετιστήρια εκδήλωση το βράδυ της 15ης Οκτωβρίου 2021, όπου παρουσιάστηκε ένας πρώτος απολογισμός της δράσης και απονεμήθηκαν βεβαιώσεις και αναμνηστικά σε όλους τους συμμετέχοντες. Οι εντυπώσεις όλων υπήρξαν εξαιρετικές, αναγνωρίζοντας τη συμβολή του Εργαστηρίου στην ευαισθητοποίηση του κοινού ως προς την αξία της ξερολιθιάς, τον πολιτιστικό, αισθητικό αλλά και κοινωνικό της ρόλο.
Το Εργαστήριο Ξερολιθιάς «Η Αμοργιανή Μαστοριά» πραγματοποιήθηκε υπό την αιγίδα του Δήμου Αμοργού, με χορηγία του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής και της Blue Star Ferries, και με την υποστήριξη του Cyclades Preservation Fund και του Part of the Solution.
Οι διαλέξεις που παρουσιάστηκαν είναι διαθέσιμες εδώ:
- Ρήγας Ζαφειρίου, Υπεύθυνος προγραμμάτων Κυθήρων, Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη Φύση και τον Άνθρωπο (MedINA).Η σοφία της παράδοσης: Περιβαλλοντική αξία των ξερολιθικών συμπλεγμάτων στα Μεσογειακά οικοσυστήματα.
- Π. Κωστούλας, Γ. Κουτρόπουλος, αρχιτέκτονες, Ομάδα Μπουλούκι. ‘Επιτόπου-καθοδόν’: Η προσέγγιση του «περιοδεύοντος εργαστηρίου» για τις παραδοσιακές τεχνικές δόμησης.
- Δρ Θ. Πετανίδου, Καθηγήτρια, Τμήμα Γεωγραφίας Πανεπιστημίου Αιγαίου. Το έργο LIFE TERRACESCAPE: πολύ φιλόδοξο για να πετύχει;
- Δρ Ι. Παπαευτυχίου, Δρ αρχιτέκτονας. Η διεθνής πρακτική στις ξερολιθικές κατασκευές. Οι ξερολιθικές κατασκευές στην Ελλάδα.
- Ανδρέας Σ. Μανιάτης, Μέλος του ΔΣ των Ανθέων της Πέτρας. Τα Άνθη της Πέτρας και η μαστορική τέχνη των Λαγκαδινών: Ένα παράδειγμα αναζωογόνησης μιας εμπειρικής τέχνης που σχετίζεται με τη βιώσιμη τοπική ανάπτυξη.
- Δρ Β. Μεταλληνού, Δρ αρχιτέκτονας. Η Ελεγεία της Πέτρας στα υψώματα της Αιγιάλης Αμοργού.
4ο Εργαστήριο Ξερολιθιάς «Η Αμοργιανή Μαστοριά»: Κάλεσμα συμμετοχής
Με μεγάλη χαρά ανακοινώνουμε τη διοργάνωση του 4ου Εργαστηρίου Ξερολιθιάς «Η Αμοργιανή Μαστοριά» στην Αμοργό, από τις 19 έως τις 31 Οκτωβρίου 2026.
Το 4ο Εργαστήριο Ξερολιθιάς «Η Αμοργιανή Μαστοριά» έχει σχεδιαστεί με βάση το πρόγραμμα και το περιεχόμενο του προτύπου αυτού σχήματος και βρισκόμαστε στην πολύ ευχάριστη θέση να σας καλέσουμε να συμμετάσχετε σε μία από τις δύο δράσεις: την επαγγελματική μαθητεία ξερολιθιάς & το βιωματικό εργαστήριο ξερολιθιάς,
Διαβάστε ΠερισσότεραKrastu Mastru – Μαθαίνοντας την τέχνη της ξερολιθιάς στη Σαρδηνία
Από την 1 έως τις 10 Μαΐου 2026, είχαμε τη χαρά να συμμετέχουμε στη δράση Krastu Mastru, η οποία διοργανώθηκε από την ομάδα Foghiles στο χωριό Semèstene της επαρχίας Sassari της Σαρδηνίας (Ιταλία), εκπροσωπούμενοι από το μέλος του Μιτάτου της Αμοργού, Μαρία Νομικού. Στόχος της δράσης ήταν η ανταλλαγή γνώσεων γύρω από διαφορετικές τεχνικές της ξερολιθικής δόμησης και η μετάδοσή τους σε μαθητευόμενους τεχνίτες.
Διαβάστε ΠερισσότεραΥποδοχή δεύτερης ομάδας φοιτητών από το Lycée Agricole de Matiti, Γαλλική Γουϊάνα
Στα πλαίσια του προγράμματος Erasmus+, υποδεχτήκαμε στην Αμοργό τους φοιτητές του πρώτου έτους του Τμήματος Διαχείρισης και Προστασίας της Φύσης του Lycée Agricole de Matiti μέρος του εκπαιδευτικού οργανισμού EPLEFPA BTS της Γαλλικής Γουϊάνας, από τις 20 έως τις 24 Απριλίου 2026
Διαβάστε ΠερισσότεραΣυμμετοχή στην πρώτη συνάντηση ευρωπαϊκού δικτύου του προγράμματος για τον πολιτισμό LOKAL
Το Μιτάτο της Αμοργού είχε τη χαρά και την τιμή να βρίσκεται μεταξύ των προσκεκλημένων φορέων στην πρώτη συνάντηση ευρωπαϊκού δικτύου του προγράμματος για τον πολιτισμό Lokal
Διαβάστε ΠερισσότεραΥποδοχή φοιτητών από το Lycée Agricole de Matiti, Γαλλική Γουϊάνα
Κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στην Αμοργό, στα πλαίσια του προγράμματος Erasmus+, oι 17 φοιτητές και οι συνοδοί καθηγητές τους εργάστηκαν μαζί μας στην αποκατάσταση ξερολιθικών τοίχων στα περίχωρα της Λαγκάδας, γνωρίζοντας την τέχνη από τον μάστορά μας Αντώνη Βλαβιανό. Παράλληλα, στα πλαίσια της ειδικότητάς τους, μελέτησαν τη χλωρίδα και πανίδα της περιοχής και ειδικότερα των μικρο-οικοσυστημάτων που αναπτύσσονται στις ξερολιθικές κατασκευές.
Διαβάστε ΠερισσότεραΕγχειρίδιο οργάνωσης και υλοποίησης ενός προγράμματος εκπαίδευσης στην τέχνη της ξερολιθιάς
Με πολλή χαρά και υπερηφάνεια παρουσιάζουμε το εγχειρίδιο οργάνωσης και υλοποίησης ενός προγράμματος εκπαίδευσης στην τέχνη της ξερολιθιάς. Το εγχειρίδιο έχει στόχο να λειτουργήσει ως οδηγός για φορείς και ομάδες της κοινωνίας των πολιτών που επιθυμούν να εμπλακούν ενεργά στις προσπάθειες διαφύλαξης και μετάδοσης της γνώσης γύρω από την τέχνη της ξερολιθιάς, καθοδηγώντας τους στον σχεδιασμό και την υλοποίηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων, προκειμένου να εξασφαλίζονται ελάχιστα εκπαιδευτικά και ποιοτικά κριτήρια.
Διαβάστε ΠερισσότεραΗ τέχνη τής ξερολιθιάς στην Ηράκλεια: η αλληλεπίδραση υλικού, τοπίου και μάστορα μέσα στο χρόνο.
Το παρόν άρθρο γεννήθηκε με αφορμή τους προβληματισμούς που προέκυψαν κατά τη διάρκεια του Πιλοτικού Εργαστηρίου Ξερολιθιάς στα πλαίσια του προγράμματος “Αλλαξημάρια: Σχεδιασμός και εφαρμογή ενός προτύπου εργαστηρίου ξερολιθιάς” που πραγματοποιήθηκε στην Ηρακλειά, μέσα από τη συναναστροφή μας με την τοπική κοινότητα.
Διαβάστε ΠερισσότεραΕφαρμογή προτύπου εργαστηρίου ξερολιθιάς στην Ηρακλειά
Ολοκληρώθηκε η πιλοτική εφαρμογή του έργου “Αλλαξημάρια: Σχεδιασμός και εφαρμογή ενός προτύπου εργαστηρίου ξερολιθιάς” στην Ηρακλειά, τον Οκτώβριο 2025 σε συνεργασία με την ομάδα Μπουλούκι και τον Σύλλογο Τήνου «Αμπασάδα». Η πιλοτική εφαρμογή του έργου διαρθρώθηκε σε δύο άξονες _ το πρόγραμμα επαγγελματικής μαθητείας και το πρόγραμμα βιωματικού εργαστηρίου ανοιχτό στο ευρύτερο κοινό. Και τα δύο προγράμματα περιέλαβαν πρακτική κατάρτιση στο πεδίο, καθώς και θεωρητικά μαθήματα.
Διαβάστε ΠερισσότεραΧτίζοντας στο Dry Stone Canada Festiposium 2025
Το Μιτάτο της Αμοργού προσκληθήκε από τον οργανισμό Dry Stone Canada και συμμετείχε στο Festiposium 2025 που διοργανώθηκε στο νησί Amherst της λίμνης Ontario στον Καναδά, από τις 26 έως τις 28 Σεπτεμβρίου 2025.
Η δράση αποτέλεσε μία ευκαιρία για συνάντηση των μελών του οργανισμού, φίλων της ξερολιθιάς γενικότερα, αλλά και των κατοίκων του νησιού Amherst, όπου παρατηρείται η μεγαλύτερη συγκέντρωση τοίχων ιρλανδικού τύπου στον Καναδά. Ξεκινώντας από το 2015, η ομάδα του Dry Stone Canada έχει πραγματοποιήσει και άλλες δράσεις στο νησί, με συμμετέχοντες και από άλλες χώρες, κυρίως την Ιρλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ. Μέσα από τις δράσεις αυτές, αποκαθίστανται τοίχοι περίφραξης, οι οποίοι σε πολλές περιπτώσεις έχουν χαρακτηριστεί ως μνημεία πολιτιστικής κληρονομιάς.
Συμμετοχή σε εσπερίδα στα πλαίσια του 7ου Εργαστηρίου της Τέχνης της Πέτρας στα Λαγκάδια Αρκαδίας
Με πολλή χαρά αποδεχτήκαμε την πρόσκληση των Φίλων Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής «Άνθη της Πέτρας» να συμμετάσχουμε στη μία από τις δύο εσπερίδες που διοργανώθηκαν στα πλαίσια του 7ου Εργαστηρίου της Τέχνης της Πέτρας στα Λαγκάδια Αρκαδίας, από τις 27 Ιουλίου έως τις 3 Αυγούστου 2025.
Οι ομιλίες επικεντρώθηκαν σε εκφάνσεις της τέχνης της πέτρας στο παρελθόν, στη σχετική επιστημονική έρευνα, αλλά και στα συστήματα εκπαίδευσης της τέχνης στη Γαλλία, καθώς και τα βήματα που πραγματοποιούνται προς το σκοπό αυτό στην Ελλάδα.